[:es]

DEVOCIÓN AL PRIMER APOSTOL

La tradición habla de un pescador de Betsaida, un pueblo de Galilea, discípulo de Juan el Bautista. San Andrés es la primera persona que reconoció a Jesús como Mesías y como tal se lo presentó a su hermano, Simón Pedro. Por tanto es el primer llamado al apostolado al lado de Jesús de Nazaret.

Curiosamente, no se mencionan los viajes misioneros de San Andrés en los Hechos de los Apóstoles, aunque son conocidos por los cristianos por la obra de los Padres de la Iglesia, como Eusebio de Cesarea, que menciona Escitia como el principal lugar de su evangelización.

La romería y el culto al santo en Teixido se remontan al medievo. Una carta otorgada que se conserva en el Archivo Histórico Nacional, aporta la primera referencia de la existencia del santuario. En ella se informa de que los condes de Traba donaban a la Orden de San Juan de Jerusalén todas sus propiedades en Cedeira y Teixido.

 

Los más osados estudiosos de las romerías y peregrinaciones sitúan al remoto santuario por encima de Compostela en antigüedad, al dar por hecho una continuidad entre las peregrinaciones paganas y cristianas, siendo fruto de la convivencia de ambas durante mucho tiempo la mezcla de muchos ritos y costumbres del peregrinaje a San Andrés de Teixido.

Las varas de tejo y avellano engalanadas con hierba de enamorar y sanandresiños y algunas costumbres como las de visitar la fuente de los tres caños y cumplir con su ritual o mismo la acumulación de piedras de los amilladoiros son costumbres de origen remoto cristianizadas.

El culto al apóstol pescador comparte ritos comunes con otras peregrinaciones y romerías de Galicia y de la cristiandad en general. Entre ellas, la que comentamos de los amilladoiros, por ejemplo, es propia de todas las peregrinaciones a pie y por tanto, de manera destacada en el Camino de Santiago.

Otras tradiciones, como la ofrenda de exvotos o cirios y velas de distintos tamaños, son comunes a todas las manifestaciones religiosas vinculadas a milagros y curaciones. En el caso de San Andrés de Teixido son muy numerosas las maquetas de embarcaciones que bien son recuerdo de un naufragio o pretenden la intercesión del apóstol pescador para que no ocurra.

apostol-santo-andre-cedeira-teixido-camino-a
devocion-al-apostol-santo-andre-de-teixido
devocion-al-apostol-santo-andre-cedeira-teixido
devocion-al-apostol-santo-andre
devocion-al-apostol-santo-andre-camino-a-san-andres

CULTO AL PESCADOR DE HOMBRES

Lo que verdaderamente distingue a la cristianizada peregrinación a San Andrés de Teixido es su relación con la muerte, el juicio final y la búsqueda de una tranquila transición a la inmortalidad. Una tradición que recupera la relación de la comarca con la tradición celta, en Bretaña, Holanda o Escocia, San Andrés también se venera como intercesor de las almas en su tránsito por el mundo de ultratumba.

En un principio, los romeros y peregrinos que cumplían promesa vestían con largos hábitos de color claro, especie de mortajas, que al no haber tenido esta utilidad gracias a la intercesión de San Andrés, eran cedidas al templo.

Otra peculiaridad de la peregrinación a Teixido es precisamente que, al contrario de otros conocidos templos del medievo, no posee rutas concretas, el camino nace donde comienza su viaje la persona devota, el peregrino hace camino al andar, como decía el poeta. Bien es verdad que la tradición ha fijado caminos que se han ido señalizando.

La costumbre que distingue, este camino es que, aun reconociendo el valor introspectivo del viaje, se recomienda a los romeros y romeras que inicien el viaje a San Andrés en grupo y con manifestaciones de gozo interior, pudiendo acompañarse de instrumentos musicales.

El rito también tiene sus particularidades. El misote, es la misa principal que debe escuchar el peregrino que llega a San Andrés, también debe participar en la procesión y serle hecha la señal de la cruz con la figura del propio santo.

Tras la entrega de los exvotos o mismo del alma de algún familiar o amigo al que se le ha acompañado, se compra el cayado de peregrino y se le hace el ramo de hierba de enamorar, una planta marina, y los sanandresiños de masa de pan.

[:gl]

DEVOCIÓN AO PRIMEIRO APÓSTOLO

A tradición fala dun pescador de Betsaida, un pobo de Galilea, discípulo de Xoán o Bautista. Santo André é a primeira persoa que recoñeceu Xesús como Mesías e como tal presentoullo ao seu irmán Simón Pedro. Por tanto, é o primeiro chamado ao apostolado ao carón de Xesús de Nazaret.

Curiosamente, non se mencionan as viaxes misioneiras de Santo André nos Feitos dos Apóstolos, aínda que son coñecidos polos cristiáns pola obra dos Pais da Igrexa, como Eusebio de Cesarea, que menciona Escitia coma o principal lugar de evanxelización.

A romaría e o culto ao santo en Teixido remóntanse ao Medievo. Unha carta outorgada que se conserva no Arquivo Histórico Nacional aporta a primeira referencia da existencia do santuario. Nela, infórmase de que os condes de Traba doaban á Orde de San Xoán de Xerusalén todas as súas propiedades en Cedeira e Teixido.

Os máis ousados estudosos das romarías e peregrinacións, sitúan o remoto santuario por riba de Compostela en antigüidade, ao dar por feito unha continuidade entre as peregrinacións pagás e cristiás, sendo froito da convivencia de ambas as dúas durante moito tempo a mestura de moitos ritos e costumes da peregrinación a Santo André de Teixido.

As varas de teixo e abeleira engalanadas con herba de namorar e sanandresiños, algúns costumes como o de visitar a fonte dos tres canos e cumprir co seu ritual ou mesmo a acumulación de pedras dos amilladoiros son costumes de orixe remota cristianizadas.

O culto ao apóstolo pescador comparte ritos comúns con outras peregrinacións e romarías de Galicia e da cristiandade en xeral. Entre elas, a que comentamos dos amilladoiros, por exemplo, é propia de todas as peregrinacións a pé e, por tanto, de xeito destacado no Camiño de Santiago.

Outras tradicións, como a ofrenda de exvotos ou cirios e velas de distintos tamaños, son comúns a todas as manifestacións relixiosas relacionadas con milagres e curacións. E no caso de Santo André de Teixido, son moi numerosas as maquetas de embarcacións que ben son recordo dun naufraxio ou pretenden a intercesión do apóstolo pescador para que non aconteza.

apostol-santo-andre-cedeira-teixido-camino-a
devocion-al-apostol-santo-andre-de-teixido
devocion-al-apostol-santo-andre-cedeira-teixido
devocion-al-apostol-santo-andre
devocion-al-apostol-santo-andre-camino-a-san-andres

CULTO AO PESCADOR DE HOMES

O que verdadeiramente distingue á cristianizada peregrinación a Santo André de Teixido é a súa relación coa morte, o xuízo final e a procura dunha tranquila transición á inmortalidade. Algo que recupera a relación da comarca coa tradición celta, en Bretaña, Holanda ou Escocia, Santo André tamén se venera coma intercesor das almas no seu tránsito polo mundo de ultratumba.

Nun principio, os romeiros e peregrinos que cumprían promesas vestían con longos hábitos de cor clara, especie de mortallas que ao non teren esa utilidade grazas á intercesión de Santo André, eran cedidas ao templo.

Outra peculiaridade da peregrinación a Teixido é precisamente que, ao contrario doutros coñecidos templos do medievo, non posúe rutas concretas. O camiño nace onde comeza a súa viaxe a persoa devota. Ben é certo que a tradición fixou rutas que se foron sinalizando.

O costume que distingue este camiño é que, aínda recoñecendo o valor introspectivo da viaxe, recoméndase aos romeiros e romeiras que inicien a viaxe a Santo André en grupo e con manifestacións de gozo interior, podendo acompañarse de instrumentos musicais.

O rito tamén ten as súas particularidades. O misote é a misa principal que debe escoitar o peregrino que chega a Santo André. Tamén debe participar na procesión e serlle feito o sinal da cruz coa figura do propio santo.

Tras a entrega dos exvotos ou mesmo da alma dalgún familiar ou amigo ao que se teña acompañado, cómprase o caxato de peregrino e fáiselle o ramo de herba de namorar, unha planta mariña e os sanandresiños de masa de pan.

[:]