[:es]

santuario-san-andrés-de-teixido

Rafael Usero. La asociación Camino a San Andrés reedita su libro sobre el santuario

El profesor, investigador y cronista oficial de Cedeira, Rafael Usero, está trabajando en la reedición de su libro El santuario de San Andrés de Teixido, que estará a disposición del público en el primer trimestre del año 2017. A través de un acuerdo con la Asociación Camino a San Andrés, implicada en esta tercera edición del documento, Usero se puso a recopilar el nuevo material que incorporará el libro, que saldrá, según lo previsto, con una tirada mínima de 3.000 ejemplares.

El Santuario de San Andrés de Teixido fue editado en 1972 por la Fundación Villabrille y, dos décadas después, se amplió con las investigaciones y datos que fue encontrando Usero a lo largo de ese tiempo. Fue así como salió en 1992 la segunda edición. En 2017, 45 años después de ese primer trabajo y tras un cuarto de siglo del segundo, el investigador prepara una nueva actualización de uno de los trabajo más completos sobre este santuario.

Usero avanzó que el próximo libro aportará más información que los anteriores y pone como ejemplo datos históricos que fue descubriendo a través de su paso por diferentes archivos en Madrid, Régoa, Mondoñedo…Uno de ellos se refiere al retablo mayor del templo, que se suponía que era del Siglo XVIII, y ahora se sabe que en el año 1729 ya estaba colocado. También se aportan nuevos datos sobre los caminos a San Andrés, fruto de la recuperación de documentos notariales y otros que van revelando nueva información al respecto.

Otro de los datos en los ha avanzo Usero, se refiere al árbol genealógico de Regina Sande, una de las mas destacadas creadoras de los sanandresiños que trasmitió la tradición en su familias a pesar de residir en el núcleo de Cedeira. Usero atribuye esta tradición a esta familia, por el hecho de que tenían antepasados de San Andrés de Teixido, algo que explicaría ese buen hacer con los amuletos.

La información recogida en las últimas décadas afecta a todos los capítulos del libro, hoy estructurado en siete en los que se aborda desde el marco geográfico de Teixido hasta la presencia de este núcleo en textos literarios, pasando por las tradiciones, los caminos o un repaso a la historia de Santo Andrés de Teixido. También se añadirá un nuevo material gráfico a la reedición.

El misterio de Teixido

A pesar de que Usero ha investigado sobre Cedeira y San Andrés de Teixido desde los 15 años, admite que la nueva reedición no desvelará los origenes de este destino de peregrinación. Es así porque, según el escritor, todo cuanto rodea este lugar es un misterio, por lo que queda aún mucho por indagar respecto de un núcleo que ya en el siglo XIV atraía peregrinaciones.

«Hay grandes dificultades para interpretar los vestigios religiosos» previos al culto cristiano, explica Usero. Pero no duda de la presencia de gentes de otros países llegados por romerías.

Uno de los misterios de Teixido está en el que está nombrado a modo de broma como un OANI (objeto Arqueológico no identificado). Se trata de una especie de rueda solar que hay en el santuario y que tres expertos en prehistoria no fueron capaces de aclarar.

Celtismo

Una cuestión que no suscita duda en Usero es el origen celta de la zona.

Los ártabros eran celtas, explica, y fueron llamados Lapatiancos. Explica que llegaban este celtismo a la zona del río Mera. A partir de ahí estaban os Arronos, con otra tradición cultural. Un ejemplo de esto, dice Usero, está en la superficie del ganado, de 509 metros en la zona celta y 444 en la otra que aún se mantiene hoy.

Tras décadas de estudio sobre Cedeira y todo lo que rodea a este santuario, el profesor afirma que con sus investigaciones tiene dado pasos para confirmar la idea que tenía sobre este lugar.

Cambian las tradiciones

En tantos años de investigación, han cambiado cosas y, entre ellas, las tradiciones relacionadas con Teixido. Así, fueron perdiendo algunas como el ramo de San Andrés, hecho con una rama de avellano y al que se adjuntan las ramitas de tejo y un poco de hierba de enamorar. Otra diferencia es que antes se realizaban las romerías a pie, en la actualidad lo más frecuente es acercarse a Teixido en vehículo.

Ramón-tudela-Rafael-usero-el-santuario-de-san-andrés-de-teixido

[:gl]

santuario-san-andrés-de-teixido

Rafael Usero. A asociación Camiño a Santo André reedita o seu libro sobre o santuario

O profesor, investigador e cronista oficial de Cedeira, Rafael Usero, está a traballar na reedición do seu libro El Santuario de San Andrés de Teixido, que estará a disposición do público no primeiro trimestre do ano 2017. A través dun acordo coa Asociación Camiño a Santo André, implicada nesta terceira edición do documento, Usero púxose a recompilar o novo material que incorporará ao libro, que sairá, segundo está previsto, cunha tirada mínima de 3.000 exemplares.

El Santuario de San Andrés de Teixido foi editado en 1972 pola Fundación Villabrille e, dúas décadas despois, ampliouse coas investigacións e datos que foi atopando Usero ao longo dese tempo. Foi así como saíu en 1992 a segunda edición. En 2017, 45 anos despois dese primeiro traballo e tras un cuarto de século do segundo, o investigador prepara unha nova actualización dun dos traballos máis completos sobre este santuario.

Usero avanzou que o próximo libro aportará máis información que os anteriores e pon como exemplo datos históricos que foi descubrindo a través do seu paso por diferentes arquivos en Madrid, Régoa, Mondoñedo… Un deles refírese ao retablo maior do templo, que se supoñía que era do século XVIII, e agora sábese que no ano 1729 xa estaba colocado. Tamén se aportarán novos datos sobre os camiños a Santo André, froito da recuperación de documentos notariais e outros que van revelando nova información ao respecto.

Outro dos datos nos que ten avanzado Usero refírese á árbore xenealóxica de Regina Sande, unha das máis destacas creadoras dos sanandresiños que espallou a tradición na súa familia malia residir no núcleo de Cedeira. Usero atribúe esta tradición nesa familia ao feito de que tiña antepasados de Santo André de Teixido, algo que explicaría ese bo facer cos amuletos.

A información recollida nas últimas décadas afecta a todos os capítulos do libro, hoxe estruturado en sete nos que se aborda dende o marco xeográfico de Teixido ata a presenza deste núcleo en textos literarios, pasando polas tradicións, os camiños ou un repaso á historia de Santo André de Teixido. Tamén se engadirá novo material gráfico á reedición.

O misterio de Teixido

Malia que Usero ten investigado sobre Cedeira e Santo André dende os 15 anos, admite que a nova reedición non desvelarán as orixes deste destino de peregrinación. É así porque, segundo o escritor, todo canto rodea este lugar é un “misterio”, polo que queda aínda moito por indagar respecto dun núcleo que xa no século XIV atraía peregrinacións.

“Hai grandes dificultades para interpretar os vestixios relixiosos” previos ao culto cristiano, explica Usero. Pero non dubida da presenza de xentes doutros países chegados por romarías.

Un dos misterios de Teixido está no que el ten denominado a modo de brincadeira como un OANI (Obxecto Arqueolóxico Non Identificado). Trátase dunha especie de roda solar que hai no santuario e que tres expertos en prehistoria non foron capaces de aclarar.

Celtismo

Unha cuestión que non suscita dubida en Usero é a orixe celta da zona.

Os ártabros eran celtas, explica, e foron chamados Lapatiancos. Explica que chegaban este celtismo á zona do río Mera. A partir de aí estaban os Arronos, con outra tradición cultural. Un exemplo diso, di Usero, está na superficie do ferrado, de 509 metros na zona celta e 444 na outra, que aínda se manteñen hoxe.

Tras décadas de estudo sobre Cedeira e todo o que rodea a este santuario, o profesor afirma que coas súas investigacións ten dado pasos para “confirmar a idea que xa tiña” sobre este lugar.

Mudan as tradicións

En tantos anos de investigación, teñen mudado cousas e, entre elas, as tradicións relacionadas con Teixido. Así, fóronse perdendo algunhas coma o ramo de Santo André, feito cunha póla de abeleira e á que se atan poliñas de teixo e unha pouca de herba de namorar. Outra das diferenzas é que se antes se realizaban as romarías a pé, na actualidade é máis frecuente achegarse a Teixido en vehículo.

Ramón-tudela-Rafael-usero-el-santuario-de-san-andrés-de-teixido

[:]